Vorig jaar oktober was er een tekort van 7900 fulltime leraren in het po (vooral in de 5 grote steden) en 3800 in het vo (vooral in specifieke vakken) en dat tekort gaat naar verwachting de komende 10 jaar oplopen. Daarom is gekeken in hoeverre er mensen zijn die beschikken over een lesbevoegdheid en die nu niet in het onderwijs werken.
Uit de berekening blijkt dat 34.000 mensen in het po en 64.000 mensen in het vo/mbo een lesbevoegdheid heeft maar niet langer werkzaam is in het onderwijs. Een daling van respectievelijk 17% (po) en 18% (vo/mbo) ten opzichte van de eerste schatting uit 2017. Het gaat om aantallen op peildatum 1 oktober in 2015 en 2024. In alle regio’s in Nederland, ook de tekortregio’s, is een stille reserve aan leraren te vinden.
De daling van de reserve kan voor een deel worden verklaard doordat er in die periode minder instroom (afgestudeerden) was, meer werkgelegenheid in de sector en door een groep herintreders. De stille reserve lost echter het lerarentekort niet op.
Kiezen voor een andere baan
Ondanks dat het onderwijs een relatief kindvriendelijke sector is om in te werken, kiezen mensen met een jong gezin soms voor een carrière buiten het onderwijs. Voormalig leraren uit het po zijn vooral werkzaam in zorg & maatschappij (26% kiest bijvoorbeeld voor de kinderopvang), worden zelfstandig ondernemer, werken elders in het onderwijs (vooral hbo) en in de dienstverlening. Bij de voormalig leraren uit het vo/mbo is het beeld diffuus. Een deel werkt elders in het onderwijs (vooral hbo/wo), is ondernemer, werkt in de sector zorg & welzijn of in de dienstverlening. En ongeveer 10% van alle leraren stopt helemaal met werken.
Vanuit alle beroepen die ex-leraren hebben komen jaarlijks mensen weer in het onderwijs werken.
Herintreders
Per jaar kiezen gemiddeld 2400 (po) en 1500 (vo/mbo) mensen ervoor om toch weer voor de klas te gaan staan. Wel is het zo dat het aantal herintreders over 10 jaar in het po is gehalveerd. In het vo/mbo is het ongeveer gelijk gebleven. Herintreders zijn vaak vrouw. In het po 85% en in het vo/mbo 61%. Die percentages zijn vergelijkbaar met het aantal werkenden in die vormen van onderwijs. Ongeveer 80% van de herintreders stroomt weer in op het zelfde niveau als toen ze het onderwijs verlieten.
Stille reserve, wie zijn dat?
Tot de stille reserve worden mensen gerekend die ten minste 2 jaar niet werkzaam zijn in de sector, exclusief mensen die werken via een uitzendbureau, gepensioneerden en arbeidsongeschikten. En dan gaat het om 22% (po) en 43% (vo/mbo) van alle werkenden met een bevoegdheid. In het po gaat het vooral om mensen in de leeftijdscategorie 40 tot 50 jaar (36%) en in het vo/mbo in de categorie 50-plussers (48%). De aantallen zijn berekend op basis van diplomagegevens van 1988 tot en met 2024, dus van mensen tot 60 jaar.
Het volledige rapport is beschikbaar via DUO Open onderwijsdata.
DUO voert voor het ministerie van OCW onder andere wetten en regelingen uit op het gebied van bekostigen van onderwijsinstellingen, verstrekken en innen van studiefinanciering en tegemoetkoming schoolkosten en het verzorgen van het proces diploma-erkenning en -legalisatie.